De cijfers zijn moeilijk te negeren. In 2025 verloor Galicië meer dan 118.024 hectare land door natuurbranden. Dat is een gebied groter dan Berlijn. De regio kende de meest destructieve zomer in decennia. Eén enkele brand, de Larouco-brand in Ourense, werd de grootste in de geschiedenis van Galicië.
Dit zijn niet alleen maar branden meer. Het zijn megabranden.
De regio is altijd een tondeldoos geweest. Dichte bosbouw. Een vergrijzende plattelandsbevolking. Land verlaten aan de natuur. Het lag naast Portugal en Griekenland als een van de meest brandgevoelige zones van Europa. Maar stilstaan was geen optie. De regionale overheid zet nu in op kunstmatige intelligentie en satelliettechnologie om de kansen te veranderen.
Ze lanceren het grootste brandpreventieplan uit de geschiedenis van de regio. Het prijskaartje? € 213 miljoen.
Hoe AI bosbranden sneller detecteert dan menselijke ogen
Het doel is simpel: het venster tussen ontsteking en detectie verkleinen. Als u in de eerste paar minuten brand krijgt, kunt u deze onder controle houden. Als je wacht tot het de hele nacht doorbrandt of zich in een afgelegen vallei verbergt, verspreidt het zich over duizenden hectares. Uren worden rampen. Het plan is bedoeld om die kloof terug te brengen tot slechts enkele minuten.
De kern van deze verschuiving is Xeocode.
Dit is het interne brandbeheerplatform van Galicië. Het ging live voorafgaand aan het risicovolle seizoen op 1 juli. Maar het is niet alleen een dashboard. Het wordt aangedreven door convolutionele neurale netwerken. Dit zijn AI-modellen die speciaal zijn gebouwd om patronen in afbeeldingen te herkennen. Ze scannen de feeds van 241 bewakingscamera’s die in risicovolle parochies zijn gestationeerd.
Waar zoeken deze algoritmen naar?
Ze jagen op de visuele kenmerken van vuur. Een opstijgende rookkolom. Een duidelijke hittesignatuur. Een specifieke verschuiving in kleur en beweging door het landschap. Het gaat over patroonherkenning op schaal.
Twee jaar pilottesten hebben aangetoond dat het systeem een brand op meer dan 15 kilometer afstand kan detecteren. Bij gunstig weer? Dat springt naar 25 kilometer. Wanneer een wedstrijd wordt gemarkeerd, verzendt het systeem een automatische waarschuwing. Een menselijke technicus verifieert het vervolgens. Pas dan worden bemanningen ingezet.
“We moeten ons aanpassen aan de nieuwe soorten branden van enorme intensiteit die we de afgelopen zomers hebben gezien.”
Alfonso Rueda, de regionale president van Galicië.
Waarom satellietconstellaties ertoe doen in de Europese vuuroorlog
Galicië is niet de enige plaats die naar de hemel draait. 2025 was het ergste natuurbrandseizoen ooit in Europa. Ruim 1.079.924 hectare brandde af in 25 EU-lidstaten. De klimaatcrisis herschrijft de kaart.
Griekenland is verder gegaan dan wie dan ook. Het is het eerste land dat speciale satellietconstellaties in zijn nationale brandbestrijdingssysteem integreert. Vier nanosatellieten – kleiner dan een stuk handbagage – cirkelen nu boven ons hoofd. Gebouwd door het Duitse bedrijf OroraTech scannen ze het land twee keer per dag.
Hun thermische sensoren kunnen branden van slechts vier meter breed markeren.
De gegevens worden door AI verwerkt voordat ze ooit het menselijk oog bereiken. Locatie. Maat. Intensiteit. Deze informatie gaat rechtstreeks naar de nationale commandanten. Het helpt hen prioriteiten te stellen voor hulpbronnen wanneer er meerdere branden tegelijkertijd ontstaan. De modellen zijn ook getraind om valse alarmen te negeren. Door de zon verwarmde rotsen. Zonnepanelen. Oververhitte fabrieksdaken. Geen van deze leidt tot een noodreactie.
Waar investeert Europa in brandpreventie?
Portugal heeft de afgelopen twintig jaar het grootste cumulatieve verbrande gebied van alle Europese landen gekend. Het is ook begonnen met het integreren van satellietdetectie in zijn responskader.
De trend is duidelijk. Staten die gevoelig zijn voor brand in heel Zuid-Europa gebruiken dezelfde stapel: grondcamera’s, orbitale satellieten en machinaal leren. De investering van 213 miljoen euro in Galicië is een direct antwoord op dit veranderende landschap. Ze proberen niet uniek te zijn. Ze proberen effectief te zijn.
De brand in Larouco veranderde alles voor Galicië. Het dwong een heroverweging van wat ‘preventie’ betekent. Je kunt niet meer zomaar brandjes blussen. Je moet ze zien voordat ze jou zien.
De technologie bestaat. De satellieten bevinden zich in een baan om de aarde. De neurale netwerken zijn getraind. De echte vraag is of snelheid voldoende is om een veranderend klimaat te ontlopen.
Eén retorische vraag hangt in de rokerige lucht van elke zomerbriefing: als we op 25 kilometer afstand een brand kunnen zien, waarom reageren we dan nog?
De hulpmiddelen zijn hier. De investering is gedaan. Het seizoen begint op 1 juli. De rest is aan de vonk.
