Verboden doen pijn.
Dat is de waarschuwing van wetenschappers op dit moment. Australië ging voorop. Anderen staan erachter in de rij. Het doel is nobel genoeg: kinderen beschermen tegen digitale ondergang.
De executie? Onvolmaakt.
Zonder deze bredere visie lopen overheden het risico beleid te introduceren dat onbedoelde schade kan veroorzaken.
Denk eens na over hoe deze verboden in het wild werken.
Je doet de voordeur op slot. Tieners kruipen gewoon door het raam. Of ze springen over het hek.
Onderzoekers wijzen hier op een eenvoudige systeemdynamiek. Sociale media bestaan niet in een vacuüm. Het bevindt zich in een enorm web waarbij gezinnen, scholen, overheden en de kinderen zelf betrokken zijn. Je kunt niet één onderdeel aanpassen en verwachten dat de rest zichzelf herstelt. Een algeheel verbod negeert het ecosysteem volledig.
Wat er daarna gebeurt, is voorspelbaar. Big Tech past zich aan.
Kijk naar tabak. Kijk naar alcohol. De sector veranderde toen de regelgeving toesloeg. Socialmediagiganten zullen hetzelfde doen.
Ze zullen ‘sociale media’ opnieuw definiëren. Ze verplaatsen activiteiten naar donkere, minder gereguleerde hoeken van het internet. Ze zullen harder lobbyen. Ze zullen het politieke verhaal opnieuw vormgeven.
Het is geen samenzwering. Het is bedrijfslogica.
En hier is het rommelige deel: de impact is niet gelijk.
Als een kind aanwezige ouders heeft, een goede school en echte hobby’s? Misschien helpt het verbod.
Maar het geïsoleerde kind? Die met een onveilig huis of nul ondersteuningssysteem? Sociale media waren hun levensader. Hun ontsnappingsluik.
Ik heb vrienden gehad die contact met me opnamen over dingen waarvan ik het niet prettig vond om ze aan familieleden te vertellen.
Een adolescente auteur verwoordde het duidelijk. Sociale media zijn de plek waar vriendschappen leven. Waar mensen hun stam vinden. Waar ze zich aan tafel uiten zonder angst voor een onmiddellijk oordeel.
Instagram verbieden. TikTok verbieden.
Houdt dat hen tegen om verbinding te maken? Nee.
Kinderen zijn digital natives. Ze migreren snel. Naar apps weet niemand nog. Naar servers die niemand kan controleren. Op plaatsen die veel enger zijn dan een gereguleerd platform ooit was.
Dus wat doen we in plaats van met een hamer te zwaaien?
Ontwerp betere systemen.
We hebben evaluaties nodig die verder gaan dan ‘schermtijd staat gelijk aan een slechte geestelijke gezondheid’. Die maatstaf is achterhaald. Lui, zelfs.
We moeten kijken naar de betrokkenheid van scholen. Echte sociale banden. Hoe industrieën reageren op regels. Langetermijneffecten. Niet alleen de stemming van gisteren.
De Europese Unie bereidt een grootschalige actie voor in haar 27 landen. Groot-Brittannië, China, India en de VS wegen allemaal mee. TikTok, YouTube, Facebook – zij zijn het doelwit.
Maar zal dit alles de oorzaak veranderen?
Of kijken we alleen maar naar een regelgevend spelletje dat de meest kwetsbare kinderen precies daar achterlaat waar we begonnen zijn.
Alleen. Maar nu op een app die we niet kunnen vinden.
