Jak balony stratosferyczne #Google łączą świat offline
Wierzymy, że sieć jest wszędzie. To jest błędne. Pod koniec 2015 r. około 4 miliardy ludzi nadal pozostawało offline. Powody rzadko są filozoficzne. W wielu przypadkach dzieje się tak po prostu dlatego, że infrastruktura fizyczna nie dociera do miast lub istniejący zasięg jest zawodny, kosztowny lub jedno i drugie.
Google jest świadomy tego problemu. Gigant wyszukiwarek potajemnie pracuje nad dwoma różnymi sposobami rozwiązania tego problemu. Jednym z nich jest Google Fiber. To marzenie o szybkim światłowodzie zapewniającym gigabitową łączność z niektórymi miastami w USA. To jest szybkie. To jest drogie. Nie możemy z dnia na dzień rozszerzyć zasięgu na obszary wiejskie ani kraje rozwijające się.
Jest więc kolejny projekt. Brzmi jak science-fiction.
Projekt Loon narodził się w Google X, laboratorium „księżycowych” ambicji firmy. To ta sama struktura, która stoi za samochodami autonomicznymi i Google Glass. Pomysł? Przeniesienie bezprzewodowych punktów dostępowych w stratosferę. Celem projektu jest wykorzystanie balonów znajdujących się na dużych wysokościach do transmisji Internetu do obszarów, w których wieże są zbyt drogie lub zbyt odległe.
Dlaczego balony?
Po co latać plastikowymi balonami w niebo, skoro można położyć kabel?
Ponieważ układanie kabla jest powolne. Ona jest droga. Wymaga pozwoleń, personelu i lat budowy. W odległych obszarach często nie jest to możliwe.
Balony unoszą się na wysokości około 60 000 stóp. Wykorzystują prądy powietrza, aby utrzymać się w powietrzu przez wiele miesięcy. Mają panele słoneczne do zasilania i lekkie nadajniki do transmisji danych. Sieć działa w formie sieci mesh. Jeśli jeden z balonów utraci sygnał, przesyła dane do sąsiedniego balonu, który przesyła je przez stratosferę, aż dotrze do stacji naziemnej. Stamtąd łączą się ze zwykłym Internetem.
Na poziomie koncepcyjnym jest to low-tech. Na etapie realizacji jest wysoce technologiczny.
Testowanie sieci lotniczej
Krytycy się śmiali. Nazywali to szaleństwem. Ale próby pokazały co innego.
Wczesne testy wykazały, że balon może utrzymać stabilne połączenie na długich dystansach. Mogą regulować swoją wysokość, aby wychwytywać różne warstwy wiatru i kierować się w stronę docelowych obszarów. To nie jest tylko teoria. Google wdrożyło już z sukcesem projekty pilotażowe pokazujące, że technologia sprawdza się w rzeczywistych warunkach.
Celem nie jest zastąpienie światłowodów. Chodzi o osiągnięcie nieosiągalnego. Dla 4 miliardów ludzi pozbawionych dostępu do Internetu może to oznaczać różnicę między izolacją a połączeniem. Między brakiem możliwości pracy a rynkiem globalnym. Między ciszą a głosem.
Czy to jest idealne? Nie. Pogoda nadal ma znaczenie. Polityka jest skomplikowana. Ale alternatywą jest nic nie robienie.
Google obstawia, że balony mogą zmienić świat. Albo chociaż go zwiąż.
Zapomnij o lateksowych dekoracjach imprezowych, które wysadzałeś w powietrze na urodziny. W ramach projektu Loon urządzenia dryfujące w stratosferze projektowane są na zupełnie inne warunki. Konwencjonalne balony pękają lub opróżniają się niemal natychmiast z powodu nagłych zmian ciśnienia, promieniowania ultrafioletowego i ekstremalnie niskich temperatur charakterystycznych dla życia na dużych wysokościach. Nie mogą również przenosić ciężkich komponentów elektronicznych potrzebnych do przesyłania sygnałów internetowych na Ziemię.
Zespół projektowy Google szukał trwalszego rozwiązania. Zwrócili się do branży balonów pogodowych i opracowali projekt, który jest w stanie wytrzymać uderzenia atmosferyczne, z którymi borykają się inne długotrwałe loty. W rezultacie powstała flota polietylenowych gigantów, które mogą pozostawać w powietrzu znacznie dłużej niż ich poprzednicy. Zespół nazwał modele na cześć ptaków – Falcona, Ibisa, Grackle’a i nowszego NightHawka – chociaż działają one bardziej jak wysoko latające samoloty niż zwykłe zabawki.
Anatomia giganta w najlepszym wydaniu
Każda skorupa balonu wykonana jest z tworzywa polietylenowego, którego grubość jest porównywalna z grubością worka kanapkowego. Pomimo cienkości materiału wymiary są ogromne. Gotowy blok ma około 50 stóp szerokości (około 15 metrów) i 40 stóp wysokości (około 12 metrów), zajmując powierzchnię około 500 metrów kwadratowych. Ze względu na gabaryty nie można ich biegać po podwórku. Eksploatowane są w ogromnych hangarach, takich jak wynajęty w bazie sił powietrznych Moffett w Kalifornii, gdzie jest dużo miejsca na manewrowanie tak dużymi konstrukcjami.
Sekret techniczny kryje się w dwukomorowej konstrukcji. Wyobraź sobie piłkę wewnątrz kuli. Wewnętrzna komora wypełniona jest zwykłym powietrzem, natomiast zewnętrzna powłoka zawiera hel. To hybrydowe podejście zapewnia zespołowi precyzyjną kontrolę wysokości bez użycia skomplikowanych systemów trakcyjnych.
Zawory i wentylator przymocowane do dolnej części balonu umożliwiają zespołowi pompowanie powietrza do wewnętrznej komory lub z niej. Jest to prosty mechanizm z poważnymi konsekwencjami:
* Dodanie powietrza zwiększa masę, powodując opadanie balonu.
* Uwolnienie powietrza zmniejsza masę i umożliwia uniesienie balonu.
System ten pozwala balonom kontrolować przepływ powietrza na różnych wysokościach i sterować w kierunku lub od obszarów docelowych.
Lekcje z błędów
Wczesne wersje Loona były brzydkie. Wiele balonów pękło przedwcześnie lub nie było w stanie utrzymać się w powietrzu wystarczająco długo, aby stały się przydatne. Zespół nie tylko zgadywał przyczyny problemów, ale szczegółowo je analizował. Do analizy awarii Google zaprosił ekspertów z branży balonowej, lotniczej i tekstylnej. Zatrudnili nawet byłego personelu wojskowego do poszukiwania i odzyskiwania upadłych balonów, które często lądowały w odległych i niedostępnych miejscach.
Środowiska testowe odegrały dużą rolę w tych ulepszeniach. Niektóre wczesne eksperymenty przeprowadzono w Południowej Dakocie, gdzie ujemne temperatury symulowały warunki stratosferyczne, w jakich ostatecznie napotkały balony. Zespół niedawno przeniósł się do laboratorium klimatycznego McKinley w bazie sił powietrznych Eglin na Florydzie. Taka konfiguracja pozwoliła im wystawić balony na kontrolowane ekstremalne warunki pogodowe – silny wiatr i niskie temperatury – bez konieczności polegania na szczęściu.
Przyczyną wielu wczesnych awarii okazała się zaskakująco mała usterka: mikroprzecieki. Dziurka wielkości igły może znacznie skrócić żywotność balonu. Po zidentyfikowaniu szwów wzmocniono je, a protokoły postępowania stały się niemal obowiązkowe. Członkowie załogi zostali poinstruowani, aby chodzić po balonach wyłącznie w bardzo miękkich, puszystych skarpetkach, aby uniknąć przypadkowych przekłuć lub otarć.
Bicie rekordów
Ulepszenia nie tylko uratowały projekt; poszerzyli granice tego, co było możliwe w aeronautyce stratosferycznej. Przed Loonem utrzymywanie w powietrzu dłużej niż kilka tygodni uważano za trudne. Teraz balony regularnie pozostają w powietrzu przez około 100 dni. Jeden z bloków ustanowił nawet rekord, spędzając w powietrzu 187 dni i wykonując dziewięć orbit wokół planety.
Eksperci wcześniej uważali, że taki czas lotu jest niemożliwy. Zespół Loon udowodnił, że jest inaczej poprzez iteracyjne projektowanie i rygorystyczne testy.
Od plandek po autostarty
Operacja była logistycznym koszmarem. Załoga musiała rozłożyć balony na plandece, rozpakować je i częściowo napompować ręcznie. Start można było przeprowadzić jedynie przy prędkości wiatru nie większej niż 6 mil na godzinę (około 10 km/h). Był powolny, pracochłonny i zależny od pogody.
Google rozwiązało ten problem za pomocą „Bird House”, wewnętrznej nazwy autoodtwarzania. Ten przenośny hangar o wysokości 50 stóp (około 15 metrów) jest wyposażony w automatyczny dźwig, który rozciąga i nadmuchuje balony. Automatyzacja znacznie uprościła proces:
* Warunki wystrzelenia: Balony można teraz wystrzelić przy wietrze dochodzącym do 15 mil na godzinę (około 24 km/h).
* Wydajność: Zespół wdrożeniowy został zmniejszony z 14 do 4 osób w 15 minut.
Ta wydajność znacznie ułatwia utrzymanie gęstej sieci balonów potrzebnych do ciągłego zasięgu Internetu. Zmniejszając trudności związane z wdrażaniem, Google może utrzymać więcej balonów w powietrzu i zapewnić odporną i responsywną sieć.
Urządzenia elektroniczne Google Loon
Google nie wprowadza tych funkcji tylko ze względów estetycznych. Pod każdym gigantycznym, półprzezroczystym balonem kulistym na kablach zawieszone są metalowe pojemniki wypełnione urządzeniami elektronicznymi. Ładunek ten jest wyposażony w panele słoneczne. Są dość duże. Jest to seria ogniw monokrystalicznych laminowanych tworzywem sztucznym i zamkniętych w aluminiowej ramie, każde o wymiarach około 5 na 5 stóp. Powierzchnia wynosi około 1,5 metra kwadratowego.
Dwa panele są przymocowane do ładunku pod kątem na zewnątrz. Dlaczego? Ponieważ kulki się kręcą. Te ostre kąty zapewniają wychwytywanie światła słonecznego przechodzącego przez górne warstwy atmosfery. Jest to mechaniczne rozwiązanie problemu zasilania. W pełnym świetle słonecznym może wytworzyć około 100 watów energii elektrycznej w ciągu kilku godzin. Energia ta jest magazynowana w akumulatorze litowo-jonowym, który zapewnia działanie systemu podczas długich, ciemnych godzin cyklu nocnego.
Wyposażenie obejmuje
To urządzenie to nie tylko akumulator. To jest latająca szafa serwerowa. Wewnątrz znajduje się sprzęt komputerowy przeznaczony do sterowania wewnętrznymi układami piłki, moduł GPS do precyzyjnego określania lokalizacji oraz zestaw czujników. Czujniki te monitorują warunki atmosferyczne i przesyłają dane z powrotem do Google, dzięki czemu system może dostosowywać wysokość i stabilność w czasie rzeczywistym.
Reszta to urządzenia bezprzewodowe. To jest ta część, która dosłownie wkłada Internet do Twojej kieszeni. Ładunek zawiera stację bazową LTE eNodeB, która w zasadzie jest wieżą komórkową zmniejszoną tak, aby zmieściła się w pudełku. Zapewnia łączność szerokopasmową. Ale Google na tym nie poprzestał. Dodano szybkie łącza kierunkowe do komunikacji punkt-punkt między balonami i dodano nadmiarowe radia, aby zapewnić odporność na awarie. Jeśli jeden kanał ulegnie awarii, drugi przejmuje obciążenie.
Rzeczywistość zasięgu i szybkości
Co to oznacza dla użytkownika na ziemi? Google twierdzi, że każda kula zakreśla okrąg na powierzchni Ziemi o średnicy około 40 kilometrów. W tej „bańce” jednocześnie mogą łączyć się setki osób. Od początku projektu szybkość przesyłania danych znacznie wzrosła, na niektórych etapach nawet 10-krotnie. Celem nie jest pokonanie błonnika. Wyzwaniem jest dotrzymanie typowych prędkości LTE 4G.
Lider zespołu Loon, Mike Cassidy, przedstawił kilka konkretnych liczb, aby zademonstrować potencjalną skalę wpływu. Jedna sieć kulek może pokryć obszar do 5000 kilometrów kwadratowych (około 1931 mil kwadratowych). W przypadku standardowego smartfona odpowiada to prędkości około 15 Mbps. Urządzenia typu hotspot MiFi mogą zapewniać prędkość do 40 Mb/s.
„Oczekuje się, że zasięg będzie na poziomie typowych prędkości sieci LTE 4G”.
Nie ma to na celu zastąpienia domowego łącza szerokopasmowego. Ma to na celu uzupełnienie braków. Tam, gdzie instalacja światłowodu jest zbyt droga, gdzie instalacja kabli jest niemożliwa ze względu na położenie geograficzne lub gdzie wymagana jest pomoc w nagłych wypadkach, a infrastruktura została zniszczona. Wiatr porusza kulkami, ale sieć pozostaje stabilna. Chociaż sprzęt jest przeznaczony do stratosfery, emitowany przez niego sygnał nie różni się od sygnału odbieranego z wieży komórkowej na podmiejskiej ulicy.
Technologia udowodniła swoją skuteczność. Obecnie obszar zasięgu jest poszerzany. Jednak kwestia zrównoważonego rozwoju, czyli utrzymywania balonów w powietrzu przez miesiące, a nawet lata bez konserwacji, pozostaje kwestią otwartą.
Lot strumieniami stratosferycznymi
Żyjemy w troposferze. Są to chaotyczne, wilgotne i podatne na warunki pogodowe głębiny atmosfery. Ale na tym piłki się nie kończą. Unoszą się w stratosferze – warstwie nad nią. Strefa ta zaczyna się od 4 do 12 mil nad ziemią, w zależności od położenia na powierzchni. Temperatury są niższe w pobliżu biegunów i wyższe w pobliżu równika. Górna granica wynosi około 31 mil (50 kilometrów) nad poziomem morza.
Balony Project Loon działają w optymalnej strefie na wysokości 18–27 kilometrów nad ziemią. To około dwukrotnie więcej niż w przypadku tras komercyjnych.
Po co tam iść? Stratosfera jest spokojna. Prawie nie ma tam pary wodnej. Żadnych chmur. Deszcz i burze nie zakłócają sygnału. Im niżej schodzisz, tym robi się zimniej; im wyżej, tym robi się cieplej. Ta różnica zapobiega niekontrolowanemu wzrostowi gazu. Tworzy się stabilna warstwa. W tych warstwach wiatr wieje w przewidywalnych kierunkach i z przewidywalną prędkością.
Kontrola zmiany wysokości
Google nie używa silników do przenoszenia tych piłek. Wykorzystują energię wiatru. Aby zmienić kierunek, system dostosowuje stosunek helu do powietrza w balonie. Dodanie powietrza powoduje, że jest cięższy i opada na niższy poziom. Dodanie helu czyni go lżejszym, co pozwala mu wznieść się wyżej. Poruszając się w górę i w dół, piłka wychwytuje wiatr wiejący w pożądanym kierunku.
Obejmuje to wytwarzanie energii słonecznej i wiatrowej. Panel słoneczny ładuje akumulator. Wiatr porusza aparatem.
Ale skąd wiesz, który wiatr będzie wiał? Nie możesz zgadywać. Google analizuje historyczne dane dotyczące wiatru i prognozy na przyszłość opracowane przez Narodową Administrację Oceaniczną i Atmosferyczną (NOAA). Stworzyli algorytm symulujący wzorce wiatru. Celem jest precyzyjna nawigacja.
Centrum wysyłkowe i automatyczna kontrola
Wszystkim tym steruje system operacyjny o nazwie Mission Control. Ciągle śledzi piłki. Ona ich prowadzi. Kiedy balony wznoszą się lub opadają w pobliżu gęsto zaludnionych obszarów, może nawet komunikować się z kontrolerami ruchu lotniczego.
Oprogramowanie ewoluowało. Wczesne wersje wysyłały polecenia raz dziennie. Teraz wysyła aktualizacje co 15 minut. System może co minutę przeliczać trasy lotów.
Poprawiła się także dokładność. Początkowo zespół mógł prowadzić piłki jedynie w promieniu kilkuset metrów. Teraz mogą namierzać określone obiekty w promieniu kilkuset kilometrów. Ten poziom dokładności nie podlega negocjacjom. Nie możesz pozwolić tysiącom piłek dryfować bez celu. Sieć zostanie przerwana.
Automatyzacja jest tutaj kluczowa. Ale ludzie nadal są zaangażowani w ten proces. Operatorzy kontroli misji monitorują ekrany. Wkraczają, jeśli automatyzacja potrzebuje pomocy.
Zwroty i protokoły bezpieczeństwa
Czasami piłka musi wrócić do domu. Google wypuszcza gaz z powłoki i wyrzuca urządzenie na powierzchnię. Umożliwi to przywrócenie urządzenia. Chcą ponownie wykorzystać lub poddać recyklingowi te komponenty. To nie tylko kwestia kosztów. To kwestia trwałości.
Bezpieczeństwo jest wbudowane w projekt. Jeżeli zmiana ciśnienia grozi rozerwaniem balonu, system automatycznie wypuszcza gaz. Kiedy balon szybko opada, spadochron otwiera się. Zapobiega to spadaniu ciężkich urządzeń LTE na ludzi lub przedmioty.
Połączenie z ziemią
Sprzętem piłki jest standardowe urządzenie sieciowe LTE. Działa na aktualnych częstotliwościach telefonii komórkowej wykorzystywanych przez operatorów telekomunikacyjnych. Oznacza to, że nie ma potrzeby budowania nowych wież. Nie ma potrzeby udostępniania użytkownikom anten naziemnych.
Piłka komunikuje się bezpośrednio z telefonami komórkowymi i stacjami bazowymi naziemnymi. Użytkownicy potrzebują jedynie urządzenia kompatybilnego z LTE. Nie może jednak połączyć się z żadną siecią. Wymaga specjalnej karty SIM Loon. Aby tak się stało, Google współpracuje z lokalnymi operatorami komórkowymi. Infrastruktura pozostaje w gestii operatora transportu. Loon zapewnia warstwę powietrza.
To dziwna kombinacja. Zaawansowana technologicznie piłka. Zwykła karta SIM. Istniejące maszty komórkowe.
W stratosferze jest cicho. Wiatr jest stabilny. Algorytm wciąż się uczy. Ale w kraju wciąż panuje chaos. Ludzie nadal muszą być połączeni i dbać o poziom naładowania baterii.
Sieć się rozwija. Piłki to zabawki. Tysiąc piłek to praktyczne narzędzie.
Inną kwestią jest to, czy będzie to działać na dużą skalę. Fizyka jest niezawodna. Wiatr jest przewidywalny. Oprogramowanie staje się coraz inteligentniejsze.
Ale co się stanie, gdy zmieni się kierunek wiatru? Nie w jeden dzień. Ale po tylu latach? Zmieniają się wzorce pogodowe. Musisz dostosować swój algorytm.
Kulki teraz pływają. Czekają na odpowiedni przepływ. Przesyłają dane do telefonów komórkowych w naszych kieszeniach.
To bardzo blisko.
Od piłki do granicy
Początki były chaotyczne. Wstępne testy, które zespół swobodnie nazwał testami Ikara, rozpoczęły się w sierpniu 2011 r. Rich Devole, ówczesny kierownik projektu, wystrzelił cztery lateksowe balony załadowane serwerami Linux i routerami WiFi z zbiornika San Luis w Kalifornii. Monitorowali te znajdujące się na dużych wysokościach zestawy samochodów dostawczych wyposażonych w anteny i analizatory widma. Nie wygląda to zbyt ładnie. Wczesny sprzęt był faktycznie umieszczany w chłodnicach styropianowych. Ale to zadziałało. Udało im się przesłać sygnał z jednego balonu do drugiego i ostatecznie nawiązać połączenie internetowe ze śledzonym pojazdem.
Do 2012 roku sytuacja uległa zmianie. Ikar poleciał zbyt blisko słońca, więc zmieniono nazwę projektu na Daedalus na cześć jego ojca. To mądrzejszy wybór. Devole ustąpił ze stanowiska kierowniczego, aby skupić się na kluczowych pracach technicznych, a przywództwo przejął Mike Cassidy. Zespół się rozrósł. Do stworzenia piłek zatrudnili inżynierów lotniczych, ekspertów ds. cybernetyki, kartografów, a nawet ekspertów od tekstyliów. Rozpoczęli współpracę z firmą Raven Aerostar (która produkuje sprzęt dla NASA), aby uzyskać odpowiednią aerodynamikę.
Istnieje również „siatka bezpieczeństwa”. Aby ułatwić wykrywanie i odzyskiwanie sprzętu latającego, jednostki testowe zostały sklasyfikowane jako „nieszkodliwy eksperyment naukowy” i otrzymały numer nagrody. Marka Google nie została jeszcze wykorzystana. Projekt pozostał duchem. Pomimo tej anonimowości, nie powstrzymało to piłek od sprawiania kłopotów. W październiku 2012 roku zgłoszono je jako obserwacje UFO w Kentucky, a następnie przedostały się do Kanady, gdzie zniknęły w niebie.
Przełom na półkuli południowej
Pierwszy pełnowymiarowy test pilotażowy przeprowadzono w pobliżu Christchurch w Nowej Zelandii w czerwcu 2013 r. Trzydzieści balonów wzniosło się na wysokość 25 km. Każdy przewoził około 22 funtów sprzętu i komunikował się bezprzewodowo z anteną sferyczną na ziemi. Prawdziwym zwycięstwem nie był wzrost, ale użytkownicy. W testach wzięło udział około 50 osób, w tym Nimmo i rodzina MacKenzie. Stali się pierwszymi ludźmi, którzy przeglądali Internet za pośrednictwem „sieci telewizyjnej”. Prędkość? Około 3G. Chociaż postęp był powolny jak na dzisiejsze standardy, był to przełom jak na swoje czasy.
Na tym nie poprzestali. Testy rozszerzyły się także na Central Valley w Kalifornii, Australię, Chile i Brazylię. W czerwcu 2014 r. stawki stały się jeszcze wyższe. Szkoła Linoca Gaioso Castelo Branco w Brazylii po raz pierwszy ma dostęp do Internetu. W tym celu wykorzystano balon Project Loon wyposażony w LTE i antenę na dachu. Dla wspomnianych później 22 milionów Sri Lanki był to dopiero początek.
Plan Google jest ambitny: umieścić setki balonów w pierścieniu na całym świecie. Chcą zapewnić ciągłość usług na półkuli południowej. Dlaczego tam? Uprawnienia. W wielu częściach świata uzyskanie pozwolenia na lot to biurokratyczny koszmar. Na półkuli południowej jest mniej barier, mniej granic do omówienia i więcej ziem, które faktycznie wymagają połączenia.
Globalne ambicje i lokalne wypadki
W lipcu 2015 roku projekt osiągnął poziom mainstreamu. Google ogłasza współpracę ze Sri Lanką. Celem jest zapewnienie dostępu do Internetu na terenie całego kraju (25 000 mil kwadratowych, około 22 milionów ludzi). Większość z nich nie ma dostępu do sieci. Celem jest początek 2016 roku. To ogromny skok od lodówek lateksowych do infrastruktury krajowej.
Jednak w praktyce istnieją sposoby na realizację nawet najbardziej wzniosłych marzeń. We wrześniu 2015 roku balon Loon uderzył w palmę na podwórzu domu na przedmieściach Los Angeles. Wylądował w pobliżu planowanego miejsca lądowania. Nie było żadnych obrażeń ciała. To jest wtórne. Pamiętaj, że nawet jeśli masz inżynierów i dostawców zajmujących się lotnictwem i kosmonautyką na poziomie NASA, nadal musisz radzić sobie z wiatrem, grawitacją i nieprzewidywalną pogodą.
Korzyści są oczywiste. Odległe obszary Brazylii, szkoły i obszary wiejskie nagle uzyskały niezbędną łączność. Jednak droga z balonu testowego w Kalifornii do ogólnokrajowej sieci na Sri Lance była usiana usterkami technicznymi, przeszkodami biurokratycznymi i okazjonalnymi kolizjami z palmami. Technologia zadziałała. Pytanie brzmi, czy da się go skalować bez katastrofy, dosłownie i w przenośni.
Przepaść cyfrowa to coś więcej niż tylko różnica. W wielu częściach świata jest to przepaść. Nawet w miarę zwiększania się zasięgu sieci miliardy ludzi pozostają offline lub korzystają z usług, które są zbyt drogie lub zbyt wolne w użyciu. Kiedy w 2011 roku wystartował Loon, Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny szacował liczbę użytkowników Internetu na zaledwie 2,2 miliarda. Do 2015 roku liczba ta wzrosła do około 3,2 miliarda. Postęp? Niewątpliwie. Jednak około 4 miliardy ludzi nadal jest całkowicie odizolowanych.
Dla tych, którzy mają dostęp, „dostęp” często oznacza niestabilne i wolne połączenie. Teren taki jak góry i gęste lasy mogą blokować sygnały, a budowa infrastruktury naziemnej w odległych obszarach jest zbyt kosztowna. Tu właśnie wchodzi w grę logika dostępu do Internetu poprzez projekt Loon.
Rozwiązania szerokopasmowe od góry
Pomysł jest zwodniczo prosty. Do transmisji sygnałów LTE wykorzystuje sieć balonów wysokościowych. Te balony stratosferyczne mogą pokrywać rozległe obszary bez konieczności układania tysięcy kilometrów kabli światłowodowych lub budowania wież komórkowych w miejscach, gdzie nie ma dróg.
Ekonomika projektu miała sens w przypadku niektórych rynków. Rozmieszczenie sieci balonów jest znacznie tańsze niż wystrzelenie satelitów komunikacyjnych, których produkcja i wyniesienie na orbitę jest zbyt drogie, lub czekanie, aż infrastruktura naziemna stanie się dostępna w krajach rozwijających się.
Jednak ta użyteczność nie ogranicza się do czasu pokoju. Te sieci balonów działają jako narzędzia szybkiego reagowania w sytuacjach awaryjnych. Kiedy huragany, trzęsienia ziemi lub powodzie niszczą naziemne wieże komórkowe lub linie światłowodowe, Internet przestaje działać. Zakłócenia te są niebezpieczne dla ratowników i organizacji humanitarnych. Sieć Loon można szybko wdrożyć w celu przywrócenia krytycznych łączy komunikacyjnych podczas wykonywania napraw przez załogi naziemne.
Partnerstwa operatorskie i droga do komercjalizacji
Google nie zamierza stać się pełnoprawnym dostawcą usług internetowych dla konsumentów. Zamiast tego stosowany jest model B2B2C. Głównymi klientami stali się operatorzy komórkowi. Mogliby dzierżawić przepustowość sieci Loon i rozszerzyć zasięg na obszary wiejskie bez inwestowania w nowe wieże. Umożliwiło im to dotarcie do nowych populacji i oferowanie szybszych i bardziej niezawodnych usług na obszarach o niedostatecznym zasięgu.
Czy to jest bezpłatne? Nie. Jeśli jednak Google zdoła obniżyć koszty własnej infrastruktury, operatorzy będą mogli przenieść część tych oszczędności na użytkowników. Firma zaczęła nawiązywać partnerstwa w celu przetestowania modelu. We wczesnych próbach biorą udział Vodafone w Nowej Zelandii, Telstra w Australii, Vivo i Telebras w Brazylii.
Wielki plan: dlaczego Google ma znaczenie
Na pierwszy rzut oka Projekt Loon wygląda na inicjatywę humanitarną. Łączenie niepołączonych elementów zapewnia miliardom ludzi edukację, opiekę zdrowotną i możliwości gospodarcze. Nie zapominajmy jednak o stronie finansowej. Cały ekosystem Google zależy od utrzymywania użytkowników online i zaangażowania. Więcej użytkowników online oznacza więcej danych, więcej wyszukiwań, więcej reklam i większe przychody.
Google stawia na coś więcej niż tylko balony. W 2014 r. przejęła firmę Titan Aerospace, producenta słonecznych dronów latających na dużych wysokościach, co prawdopodobnie zwiększy jej możliwości lotnicze. Kupiła także Skybox Imaging i zainwestowała w SpaceX, która pracuje nad własną konstelacją satelitów znajdujących się na niskiej orbicie okołoziemskiej w celu zapewnienia szybkiego Internetu. Strategia jest jasna: kontroluj niebo za pomocą balonów, dronów, satelitów i nie tylko.
Facebook też nie spał. Laboratorium Connectivity Lab firmy bada podobne technologie, w tym satelity i drony, w celu obniżenia kosztów globalnej łączności internetowej. Przejęli Ascentę, kolejną firmę zajmującą się dronami pracującymi na dużych wysokościach, i zatrudnili ekspertów z NASA. Rozpoczął się wyścig o połączenie świata z góry.
Wpływ komunikacji na człowieka
Dlaczego jest to ważne dla przeciętnego człowieka? Bo Internet nie jest już luksusem. To jest infrastruktura.
- Opieka zdrowotna: Na obszarach wiejskich często brakuje specjalistów. Telemedycyna umożliwia pacjentom z odległych obszarów konsultację z lekarzami w innych lokalizacjach.
- Edukacja: nauczyciele i uczniowie mają natychmiastowy dostęp do bibliotek cyfrowych, kursów online i narzędzi do współpracy. Nawet ludzie bez dostępu do szkół fizycznych mogą się uczyć.
- Ekonomia: Małe firmy uzyskują dostęp do rynków globalnych. Rolnicy mogą sprawdzać warunki pogodowe i ceny towarów.
Kierownik projektu Google, Mike Cassidy, zauważa, że każde 10-procentowy wzrost wskaźnika penetracji Internetu w danym kraju skutkuje wzrostem PKB o około 1,4 procent rocznie. To coś więcej niż tylko rozrywka. Chodzi o mobilność gospodarczą.
Początkowo Google miał nadzieję uruchomić usługi komercyjne do końca 2016 r. Wizja była taka, aby świat, w którym geografia nie determinowała już Twojego cyfrowego przeznaczenia.
Często zadawane pytania
Co to właściwie jest balon Google Loon?
Był to eksperymentalny projekt Google X (później Alphabet X), w ramach którego balony wypełnione helem unoszące się w stratosferze transmitowały sygnały LTE do odległych i wiejskich obszarów. Balony tworzą na niebie sieć mesh i przekazują dane do stacji naziemnych.
Dlaczego projekt Loon został zamknięty?
Głównym powodem zakończenia projektu był fakt, że koszt utrzymania sieci balonów przewyższał generowane przychody. Ostatecznie Google zdecydowało się zakończyć projekt w 2021 r., zamiast kontynuować inwestycje w technologię, która w porównaniu z tańszymi alternatywami naziemnymi miałaby trudności z osiągnięciem szerokiej rentowności komercyjnej.
Czy Google Loon zawiódł?
Z technicznego punktu widzenia koncepcja udowodniła swoją funkcjonalność. Balony utrzymywały się w powietrzu, niezależnie kontrolowały moc i nawigację oraz z powodzeniem zapewniały Internet. Jednak z komercyjnego punktu widzenia nie było możliwości przekształcenia się w rentowny model biznesowy. Złożoność zarządzania sieciami pływającymi w połączeniu z przeszkodami regulacyjnymi i szybką rozbudową taniej infrastruktury 4G/5G sprawia, że jest to biznes wymagający.
Jak Loon wypada w porównaniu z internetem satelitarnym?
Satelity takie jak Starlink działają na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO) i zapewniają bardzo duże prędkości i małe opóźnienia. Loon działał znacznie wyżej w stratosferze. Satelity musiały wystrzelić tysiące statków kosmicznych, podczas gdy Loon polegał na balonach. Jednak satelity znacznie przewyższają firmę Loon pod względem szybkości i niezawodności, co sprawia, że podejście firmy Loon jest mniej konkurencyjne na dzisiejszym rynku.
